تغذیه

جایگاه دوغ در سفره ایرانی

جایگاه دوغ در سفره ایرانی به عنوان یک نوشیدنی سالم و لذیذ از گذشته تاکنون بسیار نقش داشته است. مصرف دوغ در فصول گرم سال بیشتر از سایر فصل هاست و به عنوان یکی از فرآورده های شیر دارای فواید و خاصیت های زیادی است. دوغ به دلیل طبیعت سرد، علائم گرمازدگی، خستگی و عطش را التیام بخشیده و مانند ماست، حاوی میکروارگانیسم‌های زنده و مفیدی است که از رشد و تکثیر بسیاری از باکتری‌های مضر در دستگاه گوارش جلوگیری می‌کند.

انواع دوغ :
  • دوغ سنتی

در روش سنتی یا روستایی ماست را به همراه آب در مُشک یا کیسه های پوستی می ریزند و تکان می دهند و بر اثر ضربات وارده دوغ حاصل می شود. در این روش به دلیل آن که نظافت کیسه های پوستی مشکل است احتمال آلودگی میکروبی در فرآورده حاصله زیاد است.

  • دوغ صنعتی

در صنعت، ماست را با میزان مناسبی آب در تانک های مجهز به همزن مخلوط کرده و بعد از اختلاط کامل آن را با رعایت موازین بهداشتی سرد و بسته بندی می کنند. این نوشیدنی به دلیل آن که در دمای گرم محیط و در برابر فساد مقاوم است نیاز به هیچ نگهدارنده مصنوعی نداشته و مصرف آن برای افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند، مناسب است.

  • دوغ گاز دار

معمولا برخی افراد جهت ترش و گازدار شدن این نوشیدنی آن را در دمای محیط نگهداری می کنند. این روش نگهداری برای سلامت افراد مشکلی ایجاد نخواهد کرد. این نوشیدنی به طور طبیعی حاوی باکتری های مولد اسید لاکتیک و همچنین مخمرهای مولد گاز است که در دمای محیط فعال تر و باعث ایجاد طعم اسیدی و گازی می شوند. اما بد نیست بدانید اگر در این روش نگهداری آنزیم های تجزیه کننده پروتئین فعال شوند دوغ ، آلوده به کپک شده و بلافاصله تغییر رنگ و مزه داده و تاریخ انقضای آن سریع تر از آنچه روی بطری نوشته شده فرا می رسد که استفاده از آن توصیه نمی شود. بنابراین بهترین روش برای ماندگاری مطلوب دوغ نگهداری آن در دمای یخچال است.دوغ اگر به وسیله گاز CO۲ گازدار شود مضرات گاز افزوده شده به آن مانند نوشابه های گازدار خواهد بود.دوغ گازدار مخصوصا به افرادی که دارای بیماری های گوارشی هستند توصیه می شود اکیدا پرهیز نمایند. زیرا مصرف دوغ گاز دار می تواند باعث برخی بیماری های گوارشی مثل زخم اثنی عشر، ورم معده، نفخ شکم و برخی مشکلات گوارشی دیگر شود.

  • دوغ طعم دار

اغلب برای طعم‌دارکردن دوغ از نعنا، پونه، کاکوتی یا گلبرگ‌های خردشده گل‌محمدی و برخی عرقیات استفاده می‌شود که علاوه بر ایجاد طعم خوشایند، بر خواص درمانی دوغ می‌افزاید.

دوغ حاوی نعنا و پونه، به ترشح شیره معده و هضم غذا کمک می‌کند و نفخ حاصل از دوغ را رفع و دل پیچه را التیام می‌بخشد. این دوغ خنک‌کننده محیط دهان بوده و به گردش هر چه بهتر خون کمک کرده، مجاری گوارشی را ضدعفونی و برای رفع سکسکه و اسهال ناشی از گرمی هوا نافع و به عملکرد مطلوب کبد کمک می‌کند. دوغ حاوی کاکوتی، مقوی قلب و معده بوده و مسکن سردردهای ناشی از گرمی هواست و به دلیل خاصیت ضدعفونی‌کنندگی، کرم‌کش قوی بوده و خلط‌آور خوبی است و برای التیام علائم رماتیسم نافع است. دیگر خواص دوغ کاکوتی شبیه به دوغ نعناست.

دوغ حاوی گلبرگ‌های گل‌محمدی بسیار معطر، مقوی قلب و کبد و اعصاب، آرام‌بخش و نشاط‌آور بوده و برای تنظیم عملکرد دستگاه گوارش نافع و رفع کننده بوی بد دهان است.

خواص دوغ :
  • دوغ دارای ویتامین های B و D است از اینرو می تواند در تامین این ویتامین ها به بدن کمک نماید.
  • دوغ از رشد و نمو بسیاری از باکتری های مضر در سیستم گوارشی انسان جلوگیری می نماید.
  • دوغ هایی سنتی خیلی بهتر از دوغ های صنعتی هستند بیشتر بدلیل احتمال آلودگی های میکروبی در بسته بندی آنها است. از اینرو سعی نمایید دوغ های سنتی را بیشتر استفاده نمایید.
  • دوغ به هضم غذا کمک می کند و التیام بخش نیز است.
  • دوغ به گردش بهتر خون در بدن انسان کمک می کند.
  • برخی از سردردها که ناشی از گرمی هوا می باشد، با نوشیدن دوغ التیام می یابد.
  • نوشیدن دوغ از بوی بد دهان نیز جلوگیری می کند.
دلیل خواب آور بودن دوغ

علت خواب آور بودن دوغ بدلیل پیتیدهای موجود در کازئین که از پروتنین های موجود در شیر است، می باشد. برخی از پزشکان طب سنتی نیز پیشنهاد می کنند برای داشتن یک خواب آرام و راحت دوغ بنوشید و از خواب خود نهایت لذت را ببرید. از این رو بدلیل خواب آور بودن دوغ توصیه می شود قبل از کارهایی که احتیاج به هوشیاری کامل دارند از مصرف دوغ بپرهیزید.

دوغ غنی شده با ویتامین D و کلسیم سبب کاهش پروتئین واکنشی C و چندین پروتئین اینترلوکین و سایر نشانه های التهابی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ می شود.

دوغ ضد سرطان

دوغ یکی از بهترین و سالم ترین نوشیدنی ها است و به علت اینکه این فرآورده مستقیما از شیر بدست می آید و بسیاری از ترکیب ها و پروتئین های موجود در شیر را دارد به همین دلیل خاصیت ضد سرطانی نیز دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *